Bezpieczeństwo IT

w branży finansowej

Nowa rzeczywistość cyberzagrożeń w sektorze finansowym

W 2025 roku CSIRT KNF wydał aż 625 ostrzeżeń o zagrożeniach, co jasno pokazuje, że krajobraz cyberbezpieczeństwa w sektorze finansowym staje się coraz bardziej złożony i dynamiczny. Oprócz bezpośrednich ataków na instytucje finansowe, rośnie znaczenie zagrożeń wymierzonych w dostawców technologii i usług IT, co istotnie zwiększa ryzyko w całym łańcuchu dostaw. W efekcie pojedynczy incydent może dziś wpływać nie tylko na jedną organizację, ale na stabilność całego rynku.

Dlatego skuteczna ochrona wymaga podejścia wykraczającego poza reaktywne działania – obejmującego ciągłe monitorowanie zagrożeń, proaktywne zarządzanie ryzykiem oraz ścisłą współpracę i wymianę informacji w ramach całego ekosystemu finansowego.

Główne cyberzagrożenia w sektorze finansowym

Atakujący w sektorze finansowym wykorzystują złożoność środowiska, podatności w łańcuchu dostaw oraz rosnącą rolę AI. Skuteczna ochrona wymaga podejścia obejmującego cały ekosystem – od tożsamości, przez systemy, aż po dostawców.

Rosnąca skala i złożoność ataków

Cyberataki są dziś bardziej ukierunkowane, oportunistyczne, zautomatyzowane i trudniejsze do wykrycia – często łączą wiele technik jednocześnie (phishing, malware, przejęcie tożsamości), co znacząco zwiększa ich skuteczność. Mimo, że wiele instytucji finansowych jest dobrze zabezpieczonych, hakerzy często wykorzystują w atakach najsłabsze ogniwo – gorzej zabezpieczonych dostawców – aby dostać się do systemów organizacji.

Złożone środowiska IT

Instytucje finansowe operują w środowiskach łączących systemy legacy, nowoczesne aplikacje oraz integracje API z partnerami i fintechami.

Tak wysoki poziom złożoności utrudnia utrzymanie pełnej widoczności i spójnych mechanizmów kontroli dostępu, zwiększając ryzyko błędów konfiguracyjnych oraz nieautoryzowanego dostępu do danych.

Wykorzystanie AI w cyberatakach

Sztuczna inteligencja zmienia sposób prowadzenia ataków. Cyberprzestępcy wykorzystują AI do automatyzacji phishingu, tworzenia realistycznych wiadomości oraz deepfake’ów wykorzystywanych w oszustwach finansowych.

AI pozwala także szybciej identyfikować podatności i omijać tradycyjne mechanizmy detekcji, co znacząco skraca czas potrzebny na przeprowadzenie skutecznego ataku.

Zakłócenie ciągłości działania

Cyberatak może prowadzić do niedostępności systemów bankowych, platform transakcyjnych czy usług online.

Zakłócenia w działaniu usług finansowych mają bezpośredni wpływ na klientów i mogą generować znaczące straty operacyjne oraz ryzyko systemowe dla całego rynku.

Ryzyko cyberzagrożeń w łańcuchu dostaw

Sektor finansowy jest silnie uzależniony od dostawców technologii, usług IT, oprogramowania oraz partnerów integracyjnych. Każde połączenie zewnętrzne zwiększa powierzchnię ataku.

Cyberprzestępcy coraz częściej wykorzystują słabiej zabezpieczonych dostawców jako punkt wejścia do infrastruktury instytucji finansowej, co może prowadzić do incydentów o zasięgu obejmującym wiele podmiotów jednocześnie.

Rosnące znaczenie ryzyka stron trzecich znajduje odzwierciedlenie również w regulacjach takich jak DORA, które nakładają na organizacje obowiązek zarządzania ryzykiem ICT w całym łańcuchu dostaw. DORA wymaga m.in. identyfikacji krytycznych dostawców, oceny ich poziomu bezpieczeństwa, monitorowania ryzyka związanego z usługami zewnętrznymi oraz kontroli dostępu partnerów do systemów i danych organizacji.

Niedobór kompetencji i presja operacyjna

Zespoły bezpieczeństwa w instytucjach finansowych często mierzą się z dużą liczbą alertów i ograniczonymi zasobami.

Brak specjalistów oraz rosnąca liczba zagrożeń utrudniają skuteczne wykrywanie i reagowanie na incydenty w odpowiednim czasie.

Zagrożenia związane z dostępem zdalnym i API

Cyberatak może prowadzić do niedostępności systemów bankowych, platform transakcyjnych czy usług online.

Zakłócenia w działaniu usług finansowych mają bezpośredni wpływ na klientów i mogą generować znaczące straty operacyjne oraz ryzyko systemowe dla całego rynku.

Ataki na tożsamość i dostęp do systemów

Tożsamość stała się powszechnym wektorem ataku. Cyberprzestępcy coraz częściej koncentrują się na przejmowaniu kont użytkowników i administratorów, wykorzystując phishing, wycieki danych czy ataki typu credential stuffing.

Uzyskanie dostępu do uprzywilejowanego konta pozwala ominąć tradycyjne zabezpieczenia i poruszać się po infrastrukturze bez wzbudzania podejrzeń.

Ryzyko wycieku danych i utraty zaufania klientów

Instytucje finansowe przetwarzają ogromne ilości danych wrażliwych – od danych osobowych po informacje finansowe i transakcyjne.

Ich wyciek może prowadzić do poważnych konsekwencji regulacyjnych, strat finansowych oraz utraty zaufania klientów, które w sektorze finansowym jest kluczowe dla funkcjonowania organizacji.

Kluczowe technologie i procesy wspierające bezpieczeństwo IT w branży finansowej

technologie
technologie

Rozwiązania klasy Identity and Access Management oraz Privileged Access Management stanowią fundament bezpieczeństwa w sektorze finansowym, gdzie tożsamość jest głównym wektorem ataku.

Umożliwiają centralne zarządzanie dostępem do systemów, kontrolę kont uprzywilejowanych oraz wdrożenie modelu Just-in-Time.

Ograniczają ryzyko przejęcia kont, nadużyć oraz nieautoryzowanego dostępu do systemów transakcyjnych i danych klientów.

Model Zero Trust Network Access eliminuje implicit trust i wymusza weryfikację każdej próby dostępu niezależnie od lokalizacji użytkownika czy systemu.

Jest szczególnie istotny w kontekście pracy zdalnej, gdzie tradycyjne modele oparte na VPN nie zapewniają wystarczającego poziomu bezpieczeństwa.

Pozwala ograniczyć ryzyko nieautoryzowanego dostępu oraz lateral movement w infrastrukturze.

Rozwiązania Endpoint Detection and Response oraz Extended Detection and Response monitorują aktywność na stacjach roboczych, serwerach oraz systemach krytycznych.

Wykrywają złośliwe oprogramowanie, próby eskalacji uprawnień oraz nietypowe zachowania użytkowników.

Stanowią kluczową warstwę ochrony przed ransomware.

Network Detection and Response zapewnia pełną widoczność komunikacji w sieci, zarówno w środowiskach on-premise, jak i chmurowych.

Umożliwia wykrywanie anomalii, podejrzanych połączeń oraz nieautoryzowanego ruchu pomiędzy systemami, co jest kluczowe w złożonych środowiskach multi-cloud i integracjach z partnerami.

Rozwiązania Data Loss Prevention identyfikują, klasyfikują i chronią dane wrażliwe, takie jak dane klientów, informacje finansowe czy dane transakcyjne.

Zapobiegają ich wyciekowi, co ma kluczowe znaczenie dla zgodności regulacyjnej i utrzymania zaufania klientów.

Rozwiązania do ochrony API monitorują i zabezpieczają interfejsy wykorzystywane w bankowości cyfrowej oraz integracjach z fintechami i partnerami.

Chronią przed atakami takimi jak:

  • nieautoryzowany dostęp
  • nadużycia API
  • manipulacja danymi

Stanowią kluczowy element bezpieczeństwa w modelu open banking i ekosystemach cyfrowych.

Ataki DDoS mogą prowadzić do niedostępności bankowości online, systemów transakcyjnych oraz usług cyfrowych.

Rozwiązania anty-DDoS analizują ruch sieciowy i filtrują złośliwe zapytania, zapewniając ciągłość działania usług oraz stabilność operacyjną instytucji finansowej.

Kluczową rolę w ochronie aplikacji finansowych odgrywają również rozwiązania klasy WAF (Web Application Firewall), które zabezpieczają aplikacje webowe i API przed próbami wykorzystania podatności, atakami typu SQL Injection, XSS czy próbami przejęcia sesji użytkowników. W sektorze finansowym, gdzie bankowość elektroniczna, aplikacje mobilne oraz usługi online stanowią podstawowy kanał obsługi klientów, WAF jest istotnym elementem zapewnienia dostępności i bezpieczeństwa usług cyfrowych.

procesy
procesy

Stałe monitorowanie środowiska IT, analiza zdarzeń oraz szybkie reagowanie na incydenty są kluczowe w ograniczaniu skutków ataków.

Nowoczesne centra operacji bezpieczeństwa (SOC) wykorzystują automatyzację i analitykę do wykrywania anomalii, korelowania zdarzeń oraz skracania czasu reakcji na incydenty.

Instytucje finansowe muszą być przygotowane nie tylko na wykrycie ataku, ale również na jego skutki.

Procesy obejmują:

  • scenariusze reagowania na incydenty
  • plany ciągłości działania i odtwarzania
  • testy odporności operacyjnej

Zapewniają utrzymanie kluczowych usług nawet w przypadku poważnego incydentu.

CTI dostarcza informacji o aktualnych zagrożeniach, kampaniach ataków oraz technikach wykorzystywanych przez cyberprzestępców.

Proces obejmuje:

  • zbieranie i analizę danych o zagrożeniach

  • identyfikację grup atakujących i ich metod

  • dostarczanie kontekstu dla analityków

Pozwala lepiej przygotować organizację na ataki ukierunkowane na sektor finansowy oraz szybciej reagować na nowe scenariusze zagrożeń.

Threat hunting polega na aktywnym poszukiwaniu ukrytych zagrożeń, które nie zostały wykryte przez standardowe mechanizmy bezpieczeństwa.

Proces ten opiera się na analizie anomalii, hipotezach dotyczących możliwych scenariuszy ataku oraz wiedzy o aktualnych technikach stosowanych przez cyberprzestępców.

Pozwala identyfikować zaawansowane ataki, w tym te wykorzystujące przejęte tożsamości lub legalne narzędzia systemowe.

Detection engineering koncentruje się na projektowaniu, testowaniu i ciągłym doskonaleniu reguł detekcji.

Obejmuje:

  • tworzenie use case’ów detekcyjnych
  • mapowanie zagrożeń (np. MITRE ATT&CK)
  • testowanie skuteczności detekcji

Dzięki temu organizacja jest w stanie wykrywać nowe techniki ataków, w tym te wykorzystujące AI lub nietypowe ścieżki dostępu (API, tożsamości, dostawcy).

Regularna weryfikacja uprawnień, wdrożenie zasady least privilege oraz kontrola dostępu do systemów krytycznych ograniczają ryzyko przejęcia kont i nadużyć.

Procesy obejmują cykliczne przeglądy dostępów, zarządzanie kontami uprzywilejowanymi oraz wdrożenie modeli Just-in-Time i Zero Trust.

Instytucje finansowe są silnie uzależnione od dostawców technologii, usług IT oraz partnerów biznesowych, którzy często posiadają bezpośredni dostęp do systemów lub integrują się poprzez API. Każde takie połączenie zwiększa powierzchnię ataku, dlatego kluczowe jest kompleksowe podejście obejmujące zarówno ocenę ryzyka dostawców, jak i kontrolę ich dostępu.

Proces obejmuje:

  • ocenę bezpieczeństwa dostawców przed rozpoczęciem współpracy
  • regularne audyty i weryfikację zgodności
  • ciągłe monitorowanie ryzyka i ekspozycji zewnętrznej
  • kontrolę i ograniczanie dostępu zewnętrznego
  • nadawanie uprawnień zgodnie z zasadą least privilege
  • monitorowanie aktywności dostawców i integracji

Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko ataków pośrednich oraz wykorzystania dostawców jako punktu wejścia do organizacji, chroniąc nie tylko pojedynczą instytucję, ale cały ekosystem finansowy.

Regularne skanowanie podatności, testy penetracyjne oraz analiza konfiguracji systemów pozwalają identyfikować słabe punkty zanim zostaną wykorzystane przez atakujących. Ponadto zarządzanie podatnościami to nie tylko ich skanowanie, ale również aktywne i bezzwłoczne patchowanie (aktualizowanie systemów).

Proces ten powinien obejmować zarówno systemy wewnętrzne, jak i aplikacje udostępniane klientom oraz partnerom.

Wraz z rosnącym wykorzystaniem AI w sektorze finansowym pojawia się potrzeba kontrolowania sposobu jej użycia.

Procesy obejmują:

  • zarządzanie dostępem do modeli i danych,
  • kontrolę wykorzystania AI przez pracowników i dostawców,
  • identyfikację ryzyka związanego z AI (np. shadow AI),
  • monitoring działań agentów AI i non-human identities,
  • zabezpieczenie integracji z modelami językowymi i usługami AI.

Coraz więcej banków wykorzystuje również własne aplikacje oparte na AI, takie jak chatboty, voiceboty, asystenci klienta czy systemy automatyzujące obsługę procesów i komunikację z użytkownikami. Rozwiązania te przetwarzają często wrażliwe dane finansowe oraz posiadają integracje z systemami transakcyjnymi i backendowymi, dlatego ich bezpieczeństwo staje się krytyczne z punktu widzenia ciągłości działania, ochrony danych i reputacji organizacji.

Brak odpowiedniej kontroli nad aplikacjami AI może prowadzić do:

  • wycieku danych do modeli AI,
  • manipulacji odpowiedziami chatbotów,
  • nadużyć związanych z automatyzacją procesów,
  • wykorzystania AI jako nowego wektora ataku.

Procesy AI governance i AI security pozwalają bezpiecznie wdrażać nowe technologie bez zwiększania powierzchni ataku oraz utraty kontroli nad danymi i dostępami.

Dane finansowe należą do najbardziej wrażliwych informacji przetwarzanych przez organizacje.

Procesy obejmują:

  • klasyfikację danych
  • kontrolę dostępu do informacji
  • monitorowanie przepływu danych

Pozwalają ograniczyć ryzyko wycieku oraz spełnić wymagania regulacyjne.

Third-Party Posture Management (TPPM) pozwala na ciągłą ocenę i monitorowanie poziomu bezpieczeństwa dostawców oraz ryzyka związanego z łańcuchem dostaw. Proces obejmuje m.in. analizę ekspozycji zewnętrznej partnerów, identyfikację podatności, monitoring wycieków danych i credentiali, ocenę stosowanych zabezpieczeń oraz kontrolę dostępu dostawców do systemów organizacji.

Rozwiązania TPPM umożliwiają również bieżące wykrywanie zmian poziomu ryzyka dostawców oraz szybką identyfikację incydentów mogących wpływać na bezpieczeństwo organizacji i ciągłość działania usług. Ma to szczególne znaczenie w sektorze finansowym, gdzie regulacje takie jak DORA czy NIS2 wymagają aktywnego zarządzania ryzykiem stron trzecich oraz bezpieczeństwem łańcucha dostaw.

Twoja firma padła ofiarą ataku ransomware. Co teraz?

POBIERZ PRZEWODNIK
Ransomware Playbook
nasze usługi

Analitycy SOC360

SOC360 to zespół czterdziestu wysoko wykwalifikowanych ekspertów, którzy analizują zagrożenia u źródła, wykorzystując dane telemetryczne z zaawansowanych systemów EDR i NDR oraz innych platform monitorowania cyberbezpieczeństwa. Nasza usługa SOC, rozszerzona o Managed Detection and Response (MDR), opiera się na modelu jednoliniowym*, który gwarantuje szybkie i skuteczne reagowanie na incydenty.

Monitorowanie infrastruktury 24/7 w oparciu o systemy bezpieczeństwa proaktywnego (EDR, NDR) oraz analizę z SIEM,

Efektywną analizę alertów i mitygowanie incydentów w czasie rzeczywistym,

Threat Hunting, Threat Intelligence, Detection Engineering,

Szczegółowe raporty o incydentach zgodne z wymaganiami NIS2.

Zarządzanie podatnościami,

Wsparcie operacyjne w trakcie trwania oraz po zaistnieniu incydentu bezpieczeństwa.

* Model, który przekształca tradycyjne, wielopoziomowe i hierarchiczne zespoły bezpieczeństwa w jeden sprawnie działający zespół, w którym wszyscy analitycy posiadają porównywalne, wysokie kompetencje, jednolite szkolenia oraz dostęp do tych samych narzędzi.

Inżynierowie 4Prime

Oferujemy kompleksowe rozwiązania projektując, integrując i utrzymując nowoczesne systemy ochrony. Nasi inżynierowie posiadają wieloletnie doświadczenie wdrażania narzędzi od ponad 40 wiodących producentów potwierdzone odpowiednimi certyfikatami.

Cloudflare
SentinelOne
Palo Alto
Greycortex
Fidelis Security
Fortinet
Delinea
Netskope
CrowdStrike
Cribl

Nasze certyfikaty

Azure Security Engineer
Identity and Access Administrator
Security Operations Analyst
SentinelOne UNIVERSITY
Crowdstrike University
null
null
null
null
null
null
null
null
null
Cloudflare Accredited Sales Engineer
Cloudflare Zero Trust Essentials
Cloudflare Accredited Sales Engineer
Cloudflare One Essentials

FAQs

Tak, sektor finansowy podlega pod dyrektywę NIS2, ponieważ został uznany za obszar o kluczowym znaczeniu dla stabilności gospodarki i funkcjonowania państwa. Instytucje takie jak banki, dostawcy usług płatniczych czy operatorzy rynków finansowych są klasyfikowane jako podmioty kluczowe, co oznacza obowiązek wdrażania zaawansowanych środków zarządzania ryzykiem oraz raportowania incydentów bezpieczeństwa.

Jednocześnie w sektorze finansowym nadrzędne znaczenie ma rozporządzenie DORA, które stanowi regulację szczegółową (lex specialis) wobec NIS2 w obszarze cyberbezpieczeństwa i odporności operacyjnej ICT. Oznacza to, że tam, gdzie DORA precyzuje wymagania, to właśnie jej przepisy mają pierwszeństwo, natomiast w pozostałym zakresie zastosowanie znajdują ogólne regulacje NIS2, a zwłaszcza krajowa implementacja KSC.

Przygotowanie do DORA w praktyce nie sprowadza się do wdrożenia jednego narzędzia czy spełnienia checklisty – to raczej uporządkowanie całego podejścia do bezpieczeństwa i odporności IT. Organizacja powinna zacząć od sprawdzenia, gdzie realnie jest dziś (analiza luk), a potem skupić się na kilku kluczowych obszarach: kontroli dostępu i tożsamości, ciągłym monitorowaniu i wykrywaniu zagrożeń (SOC, threat hunting), gotowości do reagowania na incydenty oraz zarządzaniu ryzykiem dostawców, którzy coraz częściej są punktem wejścia dla atakujących.

Równie ważne jest testowanie odporności, czyli sprawdzenie, czy organizacja faktycznie poradzi sobie w sytuacji kryzysowej, a nie tylko „na papierze”.

W skrócie: DORA wymaga przejścia z podejścia reaktywnego na proaktywne i objęcia bezpieczeństwem całego ekosystemu – nie tylko własnych systemów, ale też całego łańcucha dostaw, chmury i nowych technologii jak AI.

Cyberprzestępcy wykorzystują AI przede wszystkim do zwiększenia skali i skuteczności ataków. Zamiast ręcznie przygotowywać phishing, są w stanie generować bardzo wiarygodne, spersonalizowane wiadomości w dużej skali, dopasowane do konkretnej osoby, kontekstu czy nawet aktualnych wydarzeń. Coraz częściej pojawiają się też ataki z użyciem deepfake’ów, np. podszywanie się pod członka zarządu w rozmowie głosowej lub wideo, żeby wymusić przelew. AI pomaga również szybciej znajdować podatności w systemach, automatyzować próby logowania (credential stuffing) czy analizować, jak ominąć zabezpieczenia. W praktyce oznacza to, że ataki są dziś nie tylko bardziej przekonujące, ale też trudniejsze do wykrycia.

Ryzyko ataku przez dostawcę lub partnera jest dziś bardzo wysokie i stale rośnie (w wielu przypadkach to właśnie łańcuch dostaw staje się najłatwiejszym punktem wejścia dla atakujących). Zamiast atakować dobrze zabezpieczoną instytucję finansową bezpośrednio, cyberprzestępcy wybierają słabsze ogniwo: firmę IT, integratora, dostawcę oprogramowania czy usług chmurowych. Jeśli taki partner ma dostęp do systemów, danych lub integracji API, podatność po jego stronie może automatycznie przełożyć się na ryzyko dla całej organizacji, a nawet wielu podmiotów jednocześnie. W praktyce oznacza to, że bezpieczeństwo instytucji finansowej jest tylko tak mocne, jak jej najsłabszy dostawca, dlatego zarządzanie ryzykiem stron trzecich i ciągły monitoring ich bezpieczeństwa stają się dziś jednym z kluczowych elementów ochrony.

W praktyce monitorowanie bezpieczeństwa dostawcy nie polega na jednorazowym audycie, tylko na ciągłym sprawdzaniu jego poziomu ryzyka – zarówno z zewnątrz, jak i w kontekście dostępu do Twoich systemów. Organizacje wykorzystują monitoring powierzchni ataku (np. podatności, wycieki danych, wystawione usługi), regularne oceny bezpieczeństwa oraz weryfikację certyfikatów, ale to tylko część obrazu.

Kluczowe jest także kontrolowanie, do czego dostawca ma dostęp: stosowanie zasady least privilege, dostępów czasowych oraz pełnego monitoringu jego aktywności, zwłaszcza w przypadku integracji API czy dostępu zdalnego. Coraz większe znaczenie ma również bieżąca analiza zachowania i wykrywanie anomalii w ramach usługi SOC, a także formalne zobowiązanie dostawcy do raportowania incydentów.

Tak, outsourcing SOC może być bardzo dobrym rozwiązaniem dla instytucji finansowej, ale pod warunkiem, że jest dobrze przemyślany i dopasowany do organizacji. W praktyce wiele firm nie jest w stanie samodzielnie zbudować i utrzymać zespołu działającego 24/7, z kompetencjami w obszarach takich jak threat hunting, detection engineering czy analiza incydentów. Outsourcing pozwala szybko zyskać dostęp do doświadczonych analityków, gotowych procesów i zaawansowanych technologii, co znacząco skraca czas wykrycia i reakcji na zagrożenia, a także obniża koszty utrzymania.

Z drugiej strony kluczowe jest zachowanie kontroli nad bezpieczeństwem, integracja SOC z procesami wewnętrznymi oraz jasny podział odpowiedzialności. W sektorze finansowym ważne są też kwestie regulacyjne (np. DORA), które wymagają nadzoru nad dostawcą usług i jego zdolnością do działania w sytuacjach kryzysowych.

Czytaj również

Atak na Twoją firmę mógł się zacząć już miesiąc temu.

Sprawdź, jak możesz zapewnić bezpieczeństwo swojej organizacji już dziś.